Dit herdenkingskruis werd in het najaar van 1945 opgericht uit dankbaarheid voor een behouden terugkeer uit Duitse krijgsgevangenschap.
Het waren Pierre en Giel Pubben (bijgenaamd Knups Jaer en Knups Giel) en Piet en Frans Wilms (bijgenaamd Hoof Piet en Hoof Sis) uit Everlo die zich tijdens hun gedwongen verblijf in Duitsland voornamen een kruis op te richten, als ze veilig in Everlo zouden terugkeren.

Tijdens de 8-oktoberrazzia in 1944 waren zij opgepakt en naar Duitsland afgevoerd. Daar moesten ze op verschillende plaatsen dwangarbeid verrichten. In het begin kenden ze daarbij veel ontberingen, maar het feit dat ze bij elkaar konden blijven hield hen op de been. Tot ze uiteindelijk tewerkgesteld werden bij het Gasthaus van Fritz Clever in Grüne bei Radevormwald (ten oosten van Wuppertal). Daar kregen ze het beter. Een van de werkzaamheden was met paard en wagen proviand brengen naar het dichtbijgelegen Hitlerjugendkamp. Bij het 'Gasthaus' hoorde ook een smidse, waar ze ook werk verrichtten. Ze waren immers boerenjongens en wisten van aanpakken. Ze sliepen in het 'Gasthaus' nadat ze 's avonds met bewoners en gewonde frontsoldaten bij elkaar gezeten hadden. De contacten bleven ook na de oorlog bestaan. Dat blijkt uit de bewaarde brieven die de waard, Fritz Clever, naar de vier mannen stuurde.

Nadat ze, na de bevrijding, eerst ontluisd waren in een kamp van de Amerikanen, togen de vier richting Helden, waar ze op 2 mei 1945 in Everlo arriveerden. Hun belofte nakomend kreeg timmerman Gerrit Kessels, eveneens uit Everlo gedeporteerd, de opdracht om een wegkruis te maken. Samen met het toenmalige Panningse schoolhoofd Jan Hendrickx (bijgenaamd de Siek of de Baard) werd een houten corpus gesneden dat op het kruis bevestigd werd. In het najaar van 1945 plaatste men het kruis op een stuk grond van vader Wiel Pubben. Bij de verkoop van de grond bleef het deel waarop het kruis stond buiten de verkoop en eigendom van de familie Pubben. Zij zorgde ook voor het onderhoud. Toen het kruis met corpus aan vervanging toe was, nam Martien Pubben (zoon van Pierre), als nieuwe eigenaar van het stukje grond, het onderhoud van het nieuwe kruis en corpus voor zijn rekening en plaatste er een plaquette met de vier namen bij.

Het onderhoud droeg hij daarna over aan de Werkgroep Kruisen en Kapellen van Heemkundevereniging Helden. Een bijzonderheid is dat na het overlijden van Wiel Pubben, zijn as, als laatste wens, bij het kruis werd verstrooid. Inmiddels is de grond en het kruis eigendom van de gemeente Peel en Maas.
In 2023 knapten de vrijwilligers van de Werkgroep Kruisen en Kapellen de plek rigoreus op met financiële steun van het Windmolenpark Egchelse Heide, een bijdrage van de toenmalige eigenaar én met ondersteuning van de gemeente

 

Met dank aan Martien Pubben en Jan Wilms. (Dit artikel werd eerder geplaatst in De Moennik 54.)