logo
Bewoningsgeschiedenis Helden
Home
heemkundekring logo

Rochusplein 8 kapel

Wie in Helden-Dorp over het Rochusplein loopt, ziet daar de 'restanten' van wat eens de Sint Rochuskapel was. Het betreft echter een nagebouwd overblijfsel.

Sint Rochus is de beschermheilige van onder andere zieken, gevangenen, apothekers en doktoren. Mogelijk komt die bescherming voort uit het feit dat hij zelf herstelde van de pest. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat er in Helden-Dorp een kapel ter ere van hem werd gebouwd.
Rondom Helden woedde in het jaar 1636 de pest zozeer, dat er 'slachtoffers vielen als blaren van een herfstboom'. Het exacte bouwjaar van de kapel is niet bekend. Op een kaart uit 1734 staat een kapel afgebeeld in de buurt van de kerk. Waarschijnlijk gaat het om de Rochuskapel. In 1741 verkoopt Elisabeth de Ponti een boomgaard, die met een zijde aan de gemeentestraat lag en met de andere kant aan het erf van de weduwe Jurgens. In de koopakte staat namelijk vermeld dat enkele eikenbomen "aen het heilig huisken die tegenover den boomgaert staen" werden uitgezonderd. In de voorgevel van de kapel was een deel van een hardstenen kerkhofkruis gemetseld, waarop de namen van vier aan de pest overleden leden van de familie Roosen stonden. Achter op dat kruis stond: 1839 H. Rochus bid voor ons en Michael Roefs koster te Helden, stierf 27 mei 1636 aan de pest. In 1839 is de kapel dus herbouwd, want dat hardstenen kerkhofkruis was eerder als drempel gebruikt voor de kapel. Wat er met het kruis gebeurd is, is niet bekend.
 


In de jaren vijftig van de vorige eeuw hield de buurt negen dagen voor de naamdag, op 17 augustus, de feestdag van Rochus, jaarlijks een noveen bij de kapel. De bewonersvan het Rochusplein zetten dan stoelen en banken bij de kapel om te kunnen zitten tijdens het bidden van de rozenkrans (drie rozenhoedjes 2), bijkomende gebeden en litanieën. Bij slecht weer bad men vanuit een gang met openstaande deur van een van de omliggende huizen. Begin jaren zestig nam de animo voor de noveen af en raakte het gebouwtje onderkomen door vernieling en verwaarlozing. In 1963 werd na een tweetal bijeenkomsten besloten het kapelletje af te breken. Op een avond namen buurtbewoners dit karwei ter hand en werd het puin afgevoerd naar de Keup, waar het als wegverharding een nieuwe functie kreeg. Het Rochusbeeld kreeg een plaats in de parochiekerk van St. Lambertus. De grote wilde kastanjeboom, geplant ter gelegenheid van de geboorte van prinses Beatrix in 1938, is gespaard gebleven.
Op Koninginnedag 1998 kreeg het beeld, na ruim vijfendertig jaar, weer een plek op het naar St. Rochus genoemde plein, dat al lang geen plein meer is maar een straat. In overleg met het kerkbestuur werd een nis van de woning van Herm en Loes Verbugt, de vroegere ingang van de winkel in huishoudelijke artikelen, de nieuwe ereplaats. Het originele beeld is eigendom van de parochie en in bruikleen beschikbaar gesteld.

                                     ca 1946                                               2025

In de jaren negentig besloot men om de historische plek van het kapelletje aan te geven en metselde men de nu nog te bewonderen contouren van de kapel. 
Zal de kapel ooit nog herbouwd worden? De plannen zijn er wel.

Bron: De Moennik 51 – Herm en Loes Verbugt: De verdwenen Rochuskapel.
____________________________________________
2 Rozenhoedje = een derde deel van het Rozenkransgebed in de rooms-katholieke traditie. Het bestaat uit vijf Onzevaders en vijftig Weesgegroetjes. De naam is afgeleid van de krans of 'hoed' van rozen waarmee Maria, als zinnebeeld van de Kerk, gekroond is.
Bron: KRO- NCRV

 


Laatst bijgewerkt op 20 januari 2026 om 17:56:43